بازی سنتی به مثابه آیینه: بازخوانی حکمت «عِبَر» در درس تربیت بدنی برای مواجهه‌ی هوشمندانه با سبک زندگی دیجیتال
کد مقاله : 1159-4THPECONF (R1)
نویسندگان
منوچهر شامی نژاد *
استادیار گروه آموزش الهیات ، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 14665-889، تهران، ایران
چکیده مقاله
این مقاله با هدف بازتعریف جایگاه راهبردی درس تربیت بدنی به عنوان عرصه‌ای ممتاز برای «تربیت تام‌نگر» و «معنابخشی به ساحت زیستیِ دانش‌آموزان»، به تبیین، توصیف و تحلیل ژرف یک اقدام پژوهی خلاقانه و حکمت‌محور می‌پردازد. در این اقدام آموزشی، از بازی سنتی و پُرتحرک «حسن و حسین» نه صرفاً به عنوان یک ابزار سرگرمی، بلکه به عنوان محرکی پدیدارشناسانه برای خلق یک موقعیت «عبرت‌آموز» و خود-شکوفاکننده استفاده شد. در جریان این بازی نمادین، یک پاک‌کن که به عنوان «نماد یک نعمت مفید و کاربردی» تعریف شده بود، در چرخه‌ی هیجانات رقابتی کنترل‌نشده، به تدریج و در برابر چشمان حیرت‌زده‌ی دانش‌آموزان تکه‌تکه شد. این رویداد ملموس و عینی، بسترساز گفت‌وگویی فلسفی و الهیاتی شد که با اتکا بر مبانی متقن حکمت اسلامی (به ویژه مفهوم ژرف «عبرت») و نیز وام‌گیری از آرای فلاسفه‌ی اخلاق، به واکاوی معناشناختی پدیده‌ی «تخریب» در بازی‌های رایانه‌ای و تأثیرات نامریی اما عمیق آن بر سبک زندگی، نظام ارزشی و جهان‌بینی دانش‌آموزان پرداخت. یافته‌های این پژوهش کیفی حاکی از آن است که طرح‌درس‌های مبتنی بر چنین نگاه حکیمانه‌ای، می‌تواند «بصیرت» و قدرت تمییز بنیادین بین «هیجان سالم » و «هیجان مخرب » را در دانش‌آموزان تقویت کرده و آنان را در انتخاب آگاهانه‌تر و آزادانه‌تر یک «سبک زندگی اصیل» یاری رساند. این مقاله در نهایت نتیجه می‌گیرد که معلم تربیت بدنی در عصر فرامدرن حاضر، می‌تواند نقش یک «مربی حیات طیبه» را ایفا کندو به تقویت «سواد انتقادی » در نسل نو می‌پردازد.
کلیدواژه ها
واژگان کلیدی: تربیت بدنی، حکمت عملی، عبرت‌آموزی، سبک زندگی اسلامی-ایرانی، بازی‌های سنتی، معناشناسی تخریب، فلسفه اخلاق، پدیدارشناسی تربیتی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر